Wybór odpowiedniego drewna do kominka ma kluczowe znaczenie dla komfortu cieplnego w domu oraz wydajności procesu spalania. Różne gatunki drewna różnią się gęstością, wartością opałową i zawartością wilgoci, co wpływa na ilość wytwarzanego ciepła. W poniższym artykule omówimy cechy najpopularniejszych drewnianych materiałów opałowych, wskażemy czynniki decydujące o ich kaloryczności oraz podpowiemy, jak prawidłowo przygotować i przechowywać drewno, aby uzyskać maksymalną efektywność podczas palenia w wkładzie kominkowym.
Charakterystyka i rodzaje drewna opałowego
Podstawowy podział drewna opałowego wyróżnia dwie grupy: liściaste i iglaste. Każda z nich ma odmienne parametry fizyczne i chemiczne wpływające na proces spalania.
Drewno liściaste
Do gatunków liściastych zalicza się m.in. dąb, buk, grab, jesion, brzozę czy klon. Charakteryzują się one wyższą gęstością (ok. 600–850 kg/m³ przy wilgotności 12%), dzięki czemu mają większą wartość opałową. Oznacza to, że dostarczają znacznie więcej ciepła na jednostkę objętości niż drewno iglaste. Przykładowe wartości kaloryczności:
- Dąb: 4,3–4,5 kWh/kg
- Buk: 4,2–4,4 kWh/kg
- Grab: 4,5–4,6 kWh/kg
- Jesion: 4,2–4,4 kWh/kg
- Brzoza: 4,1–4,3 kWh/kg
Gatunki liściaste palą się wolniej, tworząc stały, równomierny ogień i mniej dymu. Dzięki temu można dłużej cieszyć się ciepłem i minimalizować konieczność dokładania drewna.
Drewno iglaste
Do najczęściej wykorzystywanych drzew iglastych należą sosna, świerk, modrzew i jodła. Ich gęstość wynosi zwykle 400–550 kg/m³, a kaloryczność oscyluje w granicach 3,5–4,0 kWh/kg. Główne cechy drewna iglastego:
- Szybsze spalanie i intensywny, jasny płomień.
- Niższa cena w porównaniu z gatunkami liściastymi.
- Większa zawartość żywicy może prowadzić do osadzania się smoły w przewodach kominowych.
Ze względu na niższą gęstość drzew iglastych, warto je stosować głównie do rozpalania ognia lub w kominkach dekoracyjnych, gdzie liczy się szybkie rozgrzanie paleniska, a nie maksymalna ilość ciepła na długi okres.
Czynniki wpływające na wartość opałową i wydajność spalania
Aby drewno oddawało jak najwięcej ciepła w kominku, kluczowe są następujące parametry:
Wilgotność drewna
Wilgotność surowego drewna świeżo ściętego może sięgać 50–60%. Taka wartość jest zbyt wysoka do efektywnego spalania – ciepło najpierw idzie na odparowanie wody, a nie na ogrzewanie pomieszczenia. Optymalna wilgotność to maksymalnie 15–20%. Przy niższej wilgotności:
- proces spalania staje się bardziej stabilny
- emituje się mniej dymu i lotnych związków organicznych
- ogrzewanie jest bardziej ekonomiczne
Gęstość i struktura włókien
Im większa gęstość drewna, tym wyższa jego wartość opałowa. Gęste drewno liściaste zawiera więcej substancji łatwo palnych na jednostkę objętości, a podczas długoletniego sezonowania staje się twardsze i lepiej się wypala. Lżejsze drewno iglaste nagrzewa się szybciej, ale też szybciej wygasa.
Zawartość żywicy i popiołu
Gatunki iglaste mają zwykle wyższą zawartość żywicy, co sprzyja burzliwemu spalaniu, ale także sprzyja osadzaniu się sadzy. Drewno liściaste daje więcej popiołu, ale w połączeniu z niższą ilością żywicy zanieczyszcza komin w mniejszym stopniu.
Sezonowanie i przechowywanie – klucz do wydajnego spalania
Prawidłowe przygotowanie drewna przed włożeniem do wkładu kominkowego wpływa niemal tak samo mocno na efektywność ogrzewania, jak wybór gatunku. Oto najważniejsze zasady:
Sezonowanie
- Rozłupane na kawałki o średnicy 7–15 cm drewno należy układać w warstwach, zapewniając dobrą cyrkulację powietrza.
- Optymalny czas suszenia to 1–2 lata dla gatunków liściastych i 1 rok dla iglastych.
- Drewno należy przechowywać pod daszkiem, jednak z odkrytą wentylacją boczną. Unikać kontaktu z ziemią – stos najlepiej położyć na paletach lub fundamentach betonowych.
Przechowywanie
Wilgoć z gleby lub opadów może powrócić do drewna, jeśli przechowuje się je bezpośrednio na podłożu. Warto zadbać o:
- podwyższone podstawy (palety, belki),
- osłony z siatki lub drewnianej kratownicy,
- możliwość swobodnego przepływu powietrza.
Dzięki temu drewno zachowa niską wilgotność i będzie gotowe do szybkiego rozpalania.
Praktyczne rady podczas palenia
- Rozpalanie od dołu przy użyciu cienkiego drewna (podsuszonych opiłków lub podpałek) zapewnia lepszy rozruch ognia.
- Unikać dokładania mokrego albo zbyt dużego kawałka naraz – spowoduje to chwilowy spadek temperatury i więcej dymu.
- Zwracać uwagę na temperaturę szyby wkładu – wskazówka szybkiego zabrudzenia świadczy o zbyt niskiej temperaturze spalania.
