Odpowiednie przechowywanie drewna to klucz do efektywnego i bezpiecznego użytkowania wkładów kominkowych. Niezależnie od tego, czy dysponujesz tradycyjnym kominkiem, czy nowoczesnym wkładem, właściwie składowane szczapy wpływają na wydajność grzewczą oraz minimalizują ryzyko powstawania osadów i zagrożeń. W poniższym artykule omówimy, jak wybrać i przygotować drewno, jakie warunki zapewnić podczas składowania oraz na co zwrócić uwagę, by utrzymać jego najwyższą jakość.
Wybór odpowiedniego drewna i przygotowanie
Gatunki drewna i ich właściwości
Nie każde drewno nadaje się jednakowo do palenia w kominku czy wkładzie. Najlepsze rezultaty osiągniesz, wybierając twarde gatunki liściaste, takie jak dąb, buk, jesion czy grab. Ich gęstość zapewnia dłuższe i bardziej równomierne grzanie, a jednocześnie wytwarza mniej dymu i sadzy. Drewno iglaste, choć szybciej się wysusza, ma tendencję do intensywniejszego dymienia oraz może powodować większe odkładanie się żywicy na ściankach wkładu.
Przed składowaniem zwróć uwagę na wilgotność drewna. Optymalny poziom to około 15–20%. Warto zaopatrzyć się w wilgotnościomierz – to niewielkie urządzenie pozwala szybko sprawdzić kondycję drewna i upewnić się, że jest gotowe do palenia. Drewno o wyższej wilgotności będzie się spalać nieefektywnie, a spaliny przyczynią się do powstawania niebezpiecznego osadu, zwiększając ryzyko pożaru.
Przygotowanie szczap
Po ścięciu i wstępnym cięciu kłód na mniejsze kawałki przeprowadź sezonowanie. Idealne szczapy mają długość dostosowaną do głębokości Twojego wkładu – zwykle 25–33 cm. Rozszczep drewno na takiej długości, aby łatwo zmieściło się w palenisku, a jednocześnie umożliwiło swobodny przepływ powietrza pomiędzy kawałkami. Dzięki temu spalanie będzie pełniejsze, a efektywność cieplna wzrośnie.
Szczapy o jednorodnej grubości mniej niż 10 cm szybciej oddają wilgoć i dochodzą do optymalnego stanu. Unikaj pozostawiania niepotrzebnie dużych kawałków, które będą sezonować się dłużej, pobierając wilgoć z najbliższego otoczenia.
Optymalne warunki przechowywania
Wentylacja i ochrona przed wilgocią
Aby drewno zachowało najlepsze właściwości, musi być odpowiednio wentylowane. Stosując palety lub specjalne stelaże, natychmiast odetniesz dostęp wody gruntowej i zapewnisz przestrzeń powietrzną pod spodem. W górnej części układu warto umieścić lekką, przepuszczalną osłonę – np. plandekę z otworami wentylacyjnymi lub blaszany daszek, który ochroni przed opadami, a jednocześnie nie zatrzyma wilgoci wewnątrz.
Dobrą praktyką jest pozostawienie około 20–30 cm wolnej przestrzeni pomiędzy stosem a ścianą budynku. Dzięki temu powietrze ma swobodny przepływ, a drewno szybciej się osuszy. Zwróć także uwagę na kierunek wiatru – ustaw stelaż możliwość ekspozycji na częste podmuchy, co przyspieszy redukcję wilgotności.
Miejsce składowania – wnętrze czy zewnętrze
Wybór lokalizacji zależy od dostępnej przestrzeni i klimatu. Jeśli dysponujesz suchym, przewiewnym pomieszczeniem gospodarczym, poddaszem czy garażem, możesz przechowywać część zapasów wewnątrz. W takim przypadku zadbaj o izolacja podłogi – drewno nie powinno leżeć bezpośrednio na betonie ani na ziemi, aby nie chłonąć wilgoci. Najlepiej ułożyć stelaże na klockach lub warstwie pianki, pozostawiając przestrzeń wentylacyjną.
Składowanie zewnętrzne to klasyczne rozwiązanie, zwłaszcza w cieplejszych miesiącach. Ważne, by konstrukcja była stabilna i odporna na warunki atmosferyczne. Można wykorzystać specjalne wiaty na drewno, które łączą elementy metalowe z drewnianymi belkami, szybko i estetycznie pomieszczą nawet większy zapas szczap.
Układanie i organizacja zapasów
Wygoda przy wietrzeniu oraz łatwy dostęp do świeżych i sezonowanych partii drewna sprawiają, że warto zaplanować podział na co najmniej dwie sekcje: starsze, gotowe do palenia szczapy oraz te dopiero sezonujące. Często praktykuje się układanie ich naprzemiennie, z przerwami między warstwami, co gwarantuje równiejsze wysychanie. Przy większych zapasach można oznaczyć datę cięcia, by w razie potrzeby szybko zweryfikować, które partie wymagają jeszcze dodatkowego czasu.
- Zawsze układaj drewno „kora do góry” – kora zatrzymuje wodę, a gładka część szybciej się wysuszy.
- Zachowaj zachodzący na siebie układ szczap, co podwyższa stabilność całego stosu.
- Nie przekraczaj wysokości 1,5 m – wyższą konstrukcję łatwo przewrócić.
Utrzymanie jakości i bezpieczeństwo
Kontrola wilgotności i regularne przeglądy
Regularne sprawdzanie wilgotności to podstawa. Drewno, które zbyt długo pozostaje w magazynie, może chłonąć wilgoć z powietrza, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym. Zaleca się mierzyć poziom co najmniej raz na dwa tygodnie. Jeśli wilgotność przekracza 20%, przenieś części zapasów bliżej otwartej przestrzeni lub do bardziej przewiewnych miejsc.
Zwracaj też uwagę na ewentualne oznaki pleśni i grzybów. Ich rozwój nie tylko obniża jakość opału, ale może być szkodliwy dla zdrowia. W razie stwierdzenia pierwszych plam, rozsunąć szczapy, wywietrzyć i ewentualnie wymienić zainfekowane fragmenty.
Zasady bezpiecznego użytkowania
W pobliżu drewna nie powinny znajdować się łatwopalne substancje czy materiały, takie jak gazy techniczne, farby czy nawozy. Zachowaj minimum 1 m odstępu od takich przedmiotów. Przechowywanie szczap w bezpośredniej bliskości wkładu kominkowego również wymaga ostrożności – nigdy nie układaj nadmiernych zapasów w bezpośredniej strefie promieniowania cieplnego. Zbyt wysoka temperatura może spowodować samozapłon i pożar.
Podczas każdego rozpalania zwróć uwagę na prawidłowy ciąg komina, a także na stan uszczelek w drzwiczkach wkładu. Nieszczelności mogą nie tylko obniżyć wydajność, lecz także sprzyjać cofaniu się spalin do pomieszczenia.
Najczęstsze problemy i jak im zapobiegać
- Zgnilizna – unikniesz jej poprzez ustawienie stelaża na podniesieniu i zastosowanie osłony od dołu, by rdza i woda gruntowa nie dotarły do szczap.
- Owady i szkodniki – drewno warto zabezpieczyć preparatami naturalnymi, takimi jak olejek cedrowy czy lawendowy, które odstraszają insekty.
- Przewracanie się stosu – stabilność zwiększysz, mocując stelaż do ściany lub wykorzystując wolnostojące kotwy gruntowe.
Przemyślane składowanie i systematyczna kontrola stanu drewna pozwolą Ci cieszyć się optymalnym działaniem wkładu kominkowego oraz bezpiecznym użytkowaniem przez wiele sezonów grzewczych.
